ΑΠΟΘΗΚΗ: Παχιές αμμουδιές

Ένας αντίλαλος που πηγάζει από την Λήμνο

Ο ιδρώτας ρέει κι ακόμη ο ήλιος δεν έχει καλά-καλά σηκωθεί πάνω από τον ορίζοντα. Η άπνοια, η πεζοπορία και η άμμος δεν κάνουν καλή συντροφιά μαζί. Περπατάω εδώ και 40 λεπτά πάνω από μικρούς αμμώδεις λοφίσκους που στην πλειοψηφία τους καλύπτονται από πικροδάφνες, βουρλιές, ασφόδελοι και κάποιες μεμονωμένες αγριελιές. Ανάμεσά τους εκατοντάδες κουνελότρυπες και κουνελοσκαλίσματα που μερικές φορές είναι τόσο κοντά συγκεντρωμένες που θυμίζουν ελβετικό τυρί. Όπου και να κοιτάξω, βλέπω κουνέλια να τρέχουν από δω κι εκεί για να κρυφτούν από τον εισβολέα του χώρου τους.

Τα κουνέλια είναι πρακτικά παντού και δεν υπάρχει περίπτωση να μην δείτε 3-4 να τρέχουν δεξιά-αριστερά!

Σταματώ να πάρω μια ανάσα και υψώνω το κεφάλι μου μελετώντας το λόφο δεξιά μου για το πιο πιθανό μονοπάτι ανάβασης, που απέχει περίπου 30μ από μένα. Ενώ τόση ώρα περπατάω πάνω σε άμμο, δεξιά και αριστερά μου υψώνονται οι γνωστοί χαμηλοί πετρώδεις λόφοι του νησιού που είναι αιώνια καλυμμένοι με αστιβιές και θυμάρια. Χαμηλά βλέπω ένα κοπάδι πέρδικες να ανηφορίζουν το λόφο, ώσπου χάνονται μια-μια στη χαμηλή βλάστηση. Πίσω μου ο φίλος και συνεργάτης, Γιώργος Καραχάλιος, καθυστερεί, καθώς έχει εντοπίσει ένα κουνέλι κρυμμένο κάτω από κάποιες γυμνές ρίζες. Αυτό κάθεται ακίνητο στην προσπάθεια του να μην τραβήξει την προσοχή μας.

Όπου και να κοιτάξω, βλέπω κουνέλια να τρέχουν από δω κι εκεί για να κρυφτούν από τον εισβολέα του χώρου τους.

Ο Γιώργος ετοιμάζει να αλλάξει σε τηλεφακό, όμως αυτό ξεπετάγεται από την κρυψώνα του και διανύει μια απόσταση 20-30 μέτρων σε χρόνο μηδέν. Κοιταζόμαστε, χαμογελάμε ο ένας στον άλλον και συνεχίζουμε την πορεία μας προς τον λόφο, όταν ξαφνικά ακούγεται ένα παράξενο βουητό. Ένας ήχος βαρύς, αργός αλλά και τόσο μεγάλος σε ένταση, που αισθανόμουν τα ηχητικά κύματα να περνάνε δίπλα μου. Όπως τότε με το σεισμό της Αθήνας που το βουητό είχε διάρκεια δευτερολέπτων αλλά φάνηκε αιώνιο, έτσι κι εδώ, χωρίς όμως να είναι το ίδιο τρομαχτικό, μου φάνηκαν όλα σε αργή κίνηση με μεγάλη διάρκεια. Τότε βλέπω ένα τεράστιο πουλί να απογειώνεται από την άλλη μεριά της πικροδάφνης που ήταν δίπλα μου. «Γιώργο, το είδες; ….. Ναι, το βλέπω!» και αμέσως τρέξαμε πίσω από την πικροδάφνη να δούμε τι είχε γίνει.

Το νησί του Ηφαίστου
Βρισκόμαστε στο βορειοανατολικό Αιγαίο στο «νησί του Ηφαίστου», τη Λήμνο. Είναι κατά το πλείστον ένα χαμηλό (470 μ.) ηφαιστειογενές νησί με το δυτικό μέρος που κοιτάει προς το Άγιο Όρος, να υποτάσσεται σε ημιορεινή περιοχή, το κεντρικό και νότιο τμήμα λοφώδες – πεδινό, ενώ όλο το ανατολικό τμήμα που κοιτάει προς Τουρκία να είναι τελείως πεδινό. Το νησί είναι σχεδόν γυμνό από δασική και δενδρώδη βλάστηση και καλύπτεται σχεδόν αποκλειστικά από αστιβιές. Πολλοί ντόπιοι λένε ότι οι βοριάδες δεν αφήνουν δέντρο να ριζώσει και για αυτό το νησί αναφέρεται ως «Ανεμόεσσα», λόγω της μεγάλης συχνότητας και έντασης των ανέμων που το περικυκλώνουν. Ποτάμια δεν υπάρχουν εκτός από τους μικρούς χείμαρρους που ζωντανεύουν μόνο το χειμώνα. Αν σε όλα αυτά προσθέσουμε και το γεγονός ότι η Λήμνος έχει μια από τις μεγαλύτερες ηλιοφάνειες στην Ελλάδα, που σημαίνει και τις ελάχιστες βροχοπτώσεις, τότε με αυτήν την πρώτη ματιά καταλαβαίνει κανείς γιατί η πρώτη αντίδραση πολλών ταξιδιωτών είναι να την αποκαλέσουν το «ξερονήσι».

Η Λήμνος είναι κατά το πλείστον ένα χαμηλό ηφαιστειογενές νησί με το δυτικό μέρος που κοιτάει προς το Άγιο Όρος, να υποτάσσεται σε ημιορεινή περιοχή, το κεντρικό και νότιο τμήμα λοφώδες – πεδινό, ενώ όλο το ανατολικό τμήμα που κοιτάει προς Τουρκία να είναι τελείως πεδινό.

Όμως ξεπερνώντας το «εξώφυλλο» και εισχωρώντας πιο βαθιά, βρίσκει κανείς υδροβιότοπους με πλούσια ορνιθοπανίδα. Η λιμνοθάλασσα Αλυκή δέχεται χιλιάδες φοινικόπτερα κάθε χρόνο με τις πρώτες βροχές του χειμώνα στα ρηχά νερά της, στη Χορταρολίμνη και στις παράκτιες βαλτώδεις και λασπώδεις περιοχές, στο Διαπόρι και στα Λύχνα, βρίσκουν βοσκότοπο, καταφύγιο και ήσυχο χώρο για να φωλιάσουν εκατοντάδες είδη μεταναστευτικών και μη πτηνών, όπως είναι οι ερωδιοί, οι σταχτοτσικνιάδες, οι κρυπτοτσικνιάδες, οι πρασινοκέφαλες κι οι κόκκινες πάπιες, οι μελισσοφάγοι, οι μυγοφάγοι, οι τσαλαπετεινοί, τα χελιδόνια, οι χαλκόκοτες κλπ. Πλούσια ορνιθοπανίδα επίσης θα βρει κανείς και στα αβαθή νερά των κόλπων και στις απότομες απόκρημνες βραχώδεις ακτές που βλέπουν το Αιγαίο, όπου φωλιάζουν και πετούν αμέριμνα οι πετρίτες, οι βαρβακίνες, οι γλάροι κλπ. Επίσης ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα φρυγανικά οικοσυστήματα και τα τεχνητά οικοσυστήματα των καλλιεργημένων εκτάσεων όπου κυκλοφορούν καθημερινά οι κουρούνες, οι γλάροι, τα σπουργίτια, οι καρδερίνες, οι αετομάχοι, οι καστανολαίμηδες, οι τουρλίδες, οι πέρδικες, τα τρυγόνια κλπ. Όμως το πιο εντυπωσιακό οικοσύστημα είναι αυτό των αμμοθινών στο Γομάτι. Μπορεί να μην σφύζει από ζωή, όπως τα προαναφερόμενα μέρη, όμως αποτελεί κάτι το ξεχωριστό.

Στο βορειοανατολικό Αιγαίο στο «νησί του Ηφαίστου», τη Λήμνο υπάρχουν καλά κρυμμένα πολλά μυστικά. Ένα από αυτά είναι οι παχιές αμμουδιές, ένα πραγματικά θαυμαστό έργο της φύσης.

Παρόλο που το νησί κρύβει τόσους όμορφους και ποικίλους βιότοπους, με την εξάπλωση του ανθρώπου σε όλο και περισσότερη έκταση γης, αυτοί οι βιότοποι όλο και μειώνονται με συνέπεια τη σημαντική μείωση του αριθμού της πανίδας μα και της χλωρίδας. Οι υγρότοποι εξαφανίζονται για τη δημιουργία καλλιεργήσιμης γης ή χρησιμοποιούνται σαν σκουπιδοτενεκέδες για τα μπάζα και τα απορρίμματα μας. Πτηνά και ζώα εξολοθρεύονται από κτηματίες και κτηνοτρόφους. Επίσης υπάρχουν κι αυτοί που κυνηγούν παράνομα. Τα καλοκαίρια στη Χορταρολίμνη οι σημερινοί νέοι δεν αντιλαμβάνονται τη ζημιά που προκαλούν με τα μηχανάκια τους, καθώς τρέχουν πάνω στην αποξηραμένη επιφάνεια καταστρέφοντας μεγάλες ποσότητες οργανισμών που ζουν κάτω από την επιφάνεια και που με τη σειρά τους αποτελούν τροφή για τα φοινικόπτερα. Οι μήνες του τουρισμού το καλοκαίρι είναι σαν σεισμός για τη άγρια φύση του νησιού. Βιότοποι καταπατώνται και μεγάλες ποσότητες σκουπιδιών μαζεύονται στις παραλίες με αρνητικές συνέπειες. Αντίθετα με άλλες χώρες του εξωτερικού όπου υπάρχει η ενημέρωση και πολλοί έχουν ευαισθητοποιηθεί με σημαντικά θετικά αποτελέσματα, εδώ δεν φαίνεται να έχει γίνει καμία προσπάθεια για να προστατέψουν και δικαίως να εκμεταλλευτούν και «τουριστικά» τα σημαντικά τοπικά οικοσυστήματα ή να μειωθεί η καταστροφή ή τουλάχιστον να γίνει κάποια ενημέρωση στον ντόπιο πληθυσμό.

Οι σημερινοί νέοι δεν αντιλαμβάνονται τη ζημιά που προκαλούν με τα μηχανάκια τους. Θα πρέπει η πολιτεία να προστατεύσει τη φυσική μας κληρονομιά, όπως επίσης να βρει και να παραδώσει ειδικούς φυσικούς χώρους για την αναψυχή των νέων.

Ο αχόρταγος παμφάγος

Τα φυτοφάγα καταναλώνουν φυτά, τα σαρκοβόρα φυτοφάγα και οι «ανακυκλωτές» τα απομεινάρια των νεκρών. Αλληλεξαρτημένοι ο ένας από τον άλλον, όλοι αγωνίζονται για την επιβίωση. Στο τέλος αυτής της αλυσίδας όμως υπάρχει ο άνθρωπος, που ζει με την ψευδαίσθηση του ανώτατου όντος. Αυτός λοιπόν θεωρεί σημαντικότερο το βραχυπρόθεσμο οικονομικό κέρδος της υπερεκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, παρά το μακροπρόθεσμο όφελος της προστασίας του πλανήτη και όλων των ζωντανών που την αποικούν. Ο άνθρωπος δεν ειναι «ανακυκλωτής», αλλά ένας αχόρταγος παμφάγος. Η ανάπτυξη κι εξάπλωσή μας τα τελευταία 200 χρόνια, υπήρξε και η πιο καταστροφική - η μόλυνση της ατμόσφαιρας και της θάλασσας, η αποψίλωση δασών, η εξαφάνιση ειδών, ζωικών και φυτικών, είναι τραγικά γεγονότα. Η τραγωδία της καταστροφής δεν έγκειται μόνο στην εξαφάνιση της άγριας ζωής, αλλά και στην απώλεια των πολύτιμων πόρων που χάνουμε εμείς οι άνθρωποι, στους οποίους στηριζόμαστε για την επιβίωση μας. Αλλά δυστυχώς, έχουμε φτάσει στο σημείο που ο αχόρταγος παμφάγος έχει γίνει και ανάλγητος, γιατί, ενώ τα μέσα μαζικής ενημέρωσης τον ενημερώνουν για τους θανάτους των πεινασμένων λαών που ζουν δίπλα του, αυτός χωρίς να συγκινείται ετοιμάζεται να παραγγείλει πίτσα και να αλλάξει κανάλι. Για να συνειδητοποιήσει κανείς καλύτερα τη ζημιά που έχει κάνει ο άνθρωπος, αρκεί να γνωρίζει ότι έχουν απομείνει μόνο τα μισά από τα τροπικά δάση της γης, τα οποία αποτελούν το πιο σημαντικό οικοσύστημα αυτού του πλανήτη, καθώς τα μισά είδη όλων των ζώων εξαρτώνται από αυτά. Επίσης τα τροπικά δάση εξασφαλίζουν και ένα μεγάλο ποσοστό του οξυγόνου που αναπνέουμε. Εάν συνεχιστεί ο σημερινός ρυθμός καταστροφής, υπολογίζεται ότι σε 40 χρόνια θα εξαφανιστούν και τα υπόλοιπα τροπικά δάση. Έτσι ο άνθρωπος αποτελεί τον πιο ασταθή κρίκο κι αν δεν αλλάξει την πορεία που έχει πάρει, στο κοντινό μέλλον θα υποφέρει, εκτός κι αν εξαφανισθεί πρώτα. Όμως δεν είμαι επιστήμονας και το παρόν άρθρο δεν αποτελεί εξονυχιστική έρευνα για την κατάσταση του πλανήτη. Είμαι φωτογράφος και φυσιολάτρης και ο στόχος του άρθρου είναι η μικρή εμβέλεια με μεγάλο αντίλαλο. Θέλω να πιστεύω ότι με την προσπάθεια μου αυτή θα δώσω ένα μικρό έναυσμα για την προστασία αυτού του τόπου που είναι ένα κομμάτι από εμένα.

Η όλη περιοχή στις παχιές αμμουδιές είναι μοναδική και είναι άξια προσοχής όχι μόνο από τους φωτογράφους αλλά κι από ειδικούς επιστήμονες, για να μάθουμε όλοι πώς ακριβώς δημιουργήθηκε, πόση ευαίσθητη είναι και πώς μπορεί η περιοχή αυτή να προστατευθεί για να υπάρχει κι αύριο.

Οι αμμοθίνες

Βορειοδυτικά του νησιού υπάρχει ένας μεγάλος αλλά ρηχός κόλπος με το καθαρότερο βυθό. Όλος με άσπρη άμμο χωρίς ξέρες, χωρίς πέτρες, χωρίς βότσαλα, χωρίς φύκια - μόνο άμμος. Ο κόλπος κάποτε φημιζόταν μεταξύ των ντόπιων για τα μεγάλα και νόστιμα μπαρμπούνια, καθώς αυτά προτιμούν τους καθαρούς βυθούς. Η ακτή που περικλείει τον κόλπο επίσης αποτελείται από καθαρή άμμο. Το Γομάτι, όπως ονομάζεται η παραλία, είναι μια από τις μεγαλύτερες αμμουδιές της Λήμνου. Οι συνεχείς βοριάδες σε συνδυασμό με το μεγάλο απόθεμα άμμου στην περιοχή έχουν δημιουργήσει ένα ευαίσθητο οικοσύστημα αμμοθινών που μεταμορφώνεται συνεχώς από τη δράση του αέρα και της θάλασσας. Πιο συγκεκριμένα η άμμος που μεταφέρεται με τον άνεμο προς την ενδοχώρα, σταθεροποιείται με τη βλάστηση και συσσωρεύεται για να σχηματίσει τις θίνες. Ο ρόλος τους είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς οι παράκτιες αμμοθίνες (κέδροι, αμμοφίλες) εμποδίζουν τη διάβρωση των ακτών.

Το Γομάτι είναι μια από τις μεγαλύτερες αμμουδιές της Λήμνου.

Μέχρι εδώ όλα καλά για την περιγραφή των αμμοθινών στη παράκτια ζώνη, όμως οι «παχιές αμμουδιές» είναι πολύ πιο παραπέρα, και προς το εσωτερικό του νησιού. Εκεί πλέον δεν μιλάμε μόνο για μεταφορά άμμου αλλά για αληθινή διάβρωση των ψαμμιτών, που για την απόθεση τους συντελούν συνδυασμένοι η βροχή και ο αέρας. Έχοντας περπατήσει την όλη περιοχή αρκετές φορές, μπορώ να φανταστώ πώς φαίνεται η ιδιομορφία του εδάφους από ψηλά. Αριστερά μου είναι οι παχιές αμμουδιές, περίπου 2 χμ από την ακτή, και δεξιά τους αρχίζει μια μικρή, σχεδόν ανύπαρκτη σε βάθος ρεματιά αποτελούμενη από αμμοθίνες που κατευθύνονται προς την αριστερή πλευρά του κόλπου μέχρι κάτω στην παραλία με τους λόφους να την κρύβουν από τον επισκέπτη. Γι΄ αυτόν που δεν γνωρίζει ότι υπάρχει μια τέτοια «όαση» σίγουρα δεν πρόκειται να τη βρει τυχαία. Όμως στην προσπάθεια μας να ενημερώσουμε το συνάνθρωπο μας για τις ομορφιές αυτού του τόπου, έχουμε συμβάλει κι εμείς στη διάβρωση του.

Οι Παχιές Αμμουδιές είναι αποτέλεσμα της διάβρωσης των ψαμμιτών,που και για την απόθεση τους συντελούν συνδυασμένοι η βροχή και ο αέρας.

Τα τελευταία 4-5 χρόνια οι επισκέπτες στην περιοχή αυξάνονται, με αποτέλεσμα τη διάβρωση ενός ευαίσθητου οικοσυστήματος. Η απουσία πληροφόρησης κάνει και τον πιο ευαίσθητο επισκέπτη επικίνδυνο, καθώς αμμόλοφοι καταπατώνται και ζώα τρομοκρατούνται. Πρόβλημα πρέπει να υπάρχει και με τη φυσική ισορροπία του οικοσυστήματος γιατί ο αριθμός των κουνελιών είναι τρομαχτικά μεγάλος, ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι πριν οχτώ χρόνια στην ίδια διαδρομή δεν εντόπισα καθόλου σημάδια της ύπαρξής τους κι είδα μόνο ένα κουνέλι. Επίσης έχει σημειωθεί μεγάλη αύξηση πεταμένων σκουπιδιών στη παραλία του Γοματίου, με αποτέλεσμα πολλές πλαστικές σακούλες να σηκώνονται με τον άνεμο αρμενίζοντας με την ίδια την άμμο που χτίζει τους αμμόλοφους. Η όλη περιοχή είναι μοναδική και είναι άξια προσοχής από ειδικούς επιστήμονες, για να μάθουμε όλοι τι ακριβώς είναι, πόση ευαίσθητη είναι και πως μπορεί καλύτερα ο δήμος ή ο νομός να προστατέψει και συγχρόνως να αξιοποιήσει αυτό το αξιοθαύμαστο τοπίο κι οικοσύστημα, ώστε να μπορούμε όλοι να το χαιρόμαστε με τα παιδιά μας κι αυτοί με τα δικά τους.

Σήμερα πλέον υπάρχει ένας χωματόδρομος για τους επισκέπτες οι οποίοι τους καλοκαιρινούς μήνες αριθμούν στις εκατοντάδες που έρχονται να δουν τη περιοχή.

Πίσω από την πικροδάφνη

Φαντασθείτε ένα πετεινό στα πόδια σας που φτεροκοπά ηχηρά. Ακούτε τον θόρυβο των φτερών, καθώς σχίζουν τον αέρα, και αισθάνεστε το κύμα του αέρα στα πόδια σας. Τώρα φαντασθείτε ένα άγριο και ελεύθερο πουλί, βασιλιάς στο δικό του κόσμο, με άνοιγμα φτερών μεγαλύτερο από το ύψος μας να προσπαθεί να απογειωθεί 3 μέτρα μπροστά σας. Ο θόρυβος που δημιουργεί από το φτεροκόπημα κατά την απογείωση είναι μοναδικό. «Γιώργο, το είδες; ….. Ναι, το βλέπω!» και αμέσως τρέξαμε πίσω από την πικροδάφνη, το βλέμμα μου πέφτει πάνω σε ένα κουνέλι ξαπλωμένο στην άμμο. Εκ πρώτης όψεως φαίνεται πεθαμένο, όμως δεν βλέπω αίματα. Το πλησιάζω και το ακουμπάω μόνο για να διαπιστώσω ότι το σώμα του είναι ακόμη θερμό. Το γυρίζω από την άλλη πλευρά ψάχνοντας για κάποιο σημάδι από την Ποντικοβαρβακίνα, όμως μάταια. Μια Βαρβακίνα (το μεγαλύτερο ελληνικό γεράκι) στη φυγή, ένα φρεσκο-πεθαμένο κουνέλι, και εμείς συνεχίζουμε την πορεία μας μένοντας με την απορία.

Ο φίλος και συνεργάτης μου, ο Γιώργος Καραχάλιος.

Ανηφορίζοντας το λόφο παίρνεις μια αληθινή γεύση του πραγματικού τοπίου που κυριαρχεί στο νησί. Στο πολύ λίγο σκληρό χώμα που καλύπτει το βραχώδεις υπέδαφος κυριαρχούν οι αστιβιές και τα θυμάρια. Που και που ξεπροβάλουν οι πέτρες του υπεδάφους που θυμίζουν το ερείπιο ενός χτιστού τοίχους, καθώς τα εύθραυστα ηφαιστειογενή πετρώματα της περιοχής έχουν ραγίσει, όπως ένα τζάμι που γίνεται θρύψαλα χωρίς να χάσει το ολικό του σχήμα. Φτάνοντας όμως στην κορυφή του λόφου που χώριζε τη ρεματιά των αμμοθινών από τις «παχιές αμμουδιές», αντικρίζει κανείς ένα μοναδικό θέαμα που παρόμοιό του σίγουρα δεν υπάρχει στην Ελλάδα. Μια αμμώδης όαση που καλύπτει περίπου 70 στρέμματα γης απλώνεται μπροστά μας, παρθένα και συγχρόνως άγρια, γεμάτη ρυτίδες που σκάλισε ο βοριάς, με μόνο λίγα ίχνη από πατημασιές ζώων, κάποια ξηρά κλαδιά και μερικές απομονωμένες αγριελιές να σπάνε τη μονοτονία, δημιουργούν ένα έργο τέχνης. Παρά την κούραση και την ενόχληση του ιδρώτα, βρίσκομαι στο στοιχείο μου, βρίσκομαι κοντά στο μεγαλείο της φύσης. Με τη μηχανή στο χέρι προσπαθώ να απαθανατίσω κάποιες εικόνες που δεν θα υπάρχουν εδώ αύριο. Αυτός ο καμβάς της φύσης δεν διατηρείται, είναι ζωντανός και κάθε φορά που ο άνεμος κατασταλάζει, οι πινελιές δημιουργούν κάτι καινούριο. Μια περιπέτεια κοντά στη φύση, όπως μια βόλτα στις Παχιές Αμμουδιές ή μια πεζοπορία στον Όλυμπο ή ακόμη και για κάτι πιο κοντά, όπως στο δάσος της Πάρνηθας,αποτελούν μια μοναδική εμπειρία για τον καθένα μας που δύσκολα περιγράφεται ή και μεταφέρεται με εικόνες. Γι’ αυτό εύχομαι κάποια πράματα σε αυτόν το τόπο, όσο ασήμαντα και αν φαίνονται σε κάποιους, όπως ένα κομμάτι γης άμμου σε ένα «ξερονήσι», όχι μόνο να υπάρξουν και για τις επόμενες γενιές, αλλά να προστατευθούν και να αξιοποιηθούν, ώστε να μπορεί ο καθένας να έχει εύκολη πρόσβαση σε αυτά, εμπλουτίζοντας έτσι τις δικές του εμπειρίες με κάτι πολύτιμο: τη συνειδητοποίηση ότι η φύση είναι πολύτιμη, γιατί αυτή καθορίζει την ίδια την ύπαρξη μας.

Ένας Μελισσοφάγος στις Παχιές Αμμουδιές.

Μια άγρια πικροδάφνη αντιστέκεται στη ξηρασία και στην κυριαρχία της άμμου.

Μια μικρή αστιβιά επίσης στον αγώνα ενάντια στην άμμο και στους ψαμμίτες

Ακόμα και το χειμώνα, η περιοχή προσφέρει ωραίες εικόνες στον επισκέπτη.

Ένας από τους ελάχιστους κατοίκους της περιοχής, που έχει μια μεγάλη μάντρα στις Παχιές Αμμουδιές.

Μια αυτό-φωτογραφια χρησιμοποιώντας δεύτερη μηχανή. Στη πάνω εικόνα στήνω τη μηχανή που θα με φωτογραφίσει και στη κάτω εικόνα βλέπετε το αποτέλεσμα αφού έχω στηθεί και χρησιμοποιώ ένα ασύρματο τηλεχειριστήριο.