ΑΠΟΘΗΚΗ: Ο πιο γλυκός επιθετικός

Κοκκινολαίμης- έχει μέγεθος σπουργιτιού και ξεχωρίζει για το σκούρο
πορτοκαλοκόκκινο στήθος και πρόσωπο. Τον βλέπουμε κυρίως το χειμώνα.

Η προετοιμασία

Τραβώ την κουρτίνα και έξω όλα έχουν ασπρίσει. Το σίγουρο είναι ότι ο υδράργυρος είναι υπό του μηδενός και ελπίζω η κρατική μηχανή να είναι ήδη στο πόδι και να ανοίγει τους δρόμους. Οι τσάντες μου είναι έτοιμες από το προηγούμενο βράδυ, το μόνο που μένει είναι οι επαναφορτιζόμενες μπαταρίες. Αρχίζω να ιδρώνω λίγο, καθώς το βαρύ ντύσιμο μέσα αρχίζει να με επηρεάζει. Καλσόν μέσα από τα ski-pants, διπλές κάλτσες, μπότες Gore-tex, ισοθερμικά εσώρουχα, fleece, και τι δεν κουβαλώ πάνω μου. Ακόμη και τα ονόματα είναι βαριά: Sportiva, Mountain Hardware, Eider, Columbia, Northface, Bolle, Patagonia… Αν ήταν να με ληστέψουν θα τους ήταν πιο κερδοφόρο να με γδύσουν παρά να μου πάρουν το πορτοφόλι.

Οι σκέψεις μου διακόπτονται από το κτύπημα του τηλεφώνου – σύνθημα από τον οδηγό της αποστολής ότι έφτασε. Φοράμε τα μπουφάν μας, φορτωνόμαστε τις τσάντες και κατεβαίνουμε κάτω στην είσοδο του κτιρίου. Εκεί συνειδητοποιώ πόσο χιόνι πραγματικά έριξε κατά τη διάρκεια της νύχτας. Με δυσκολία περπατάμε στο πεζοδρόμιο καθώς είμαστε οι πρώτοι που διανύουμε το φρεσκο-στρωμένο χιόνι. Για μέσα στην πόλη, το κρύο είναι πραγματικά τσουχτερό. Ο ήλιος δεν πρέπει να έχει ακόμη σηκωθεί πάνω από τον ορίζοντα και δεν θέλω να σκέπτομαι τι λέει το θερμόμετρο. Πριν σκαρφαλώσω στο τζιπ, κοιτώ προς το βορρά και βλέπω στο βάθος ξαστεριά. Άρα, αν επικρατήσουν οι βοριάδες, όπως είπαν οι μετεωρολόγοι εχθές το βράδυ, τότε θα έχουμε λιακάδα και ηλιοφάνεια. Αυτό θα ήταν ο τέλειος συνδυασμός μετά από μια ολονύχτια χιονοθύελλα.

Ακόμη και πάνω στο χιόνι ο Κοκκινολαίμης όλο και κάτι θα βρει. … ψίχουλα ίσως;

Στόχος μας, ο Κοκκινολαίμης

Ο κοινός Κοκκινολαίμης είναι ένα μικρόσωμο πουλί που δε χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις , αφού οι περισσότεροι το γνωρίζουν αρκετά καλά. Το μήκος δεν ξεπερνά τα 14εκ. και το επιστημονικό του όνομα Erithacus rubecula, παραπέμπει στο πορτοκαλοκόκκινο στήθος, το οποίο επιδεικνύει, καθώς στέκεται καμαρωτός υπερασπίζοντας την περιοχή του. Με τα πρώτα κρύα του χειμώνα γεμίζει τα πάρκα των πόλεων. Το καλοκαίρι περιορίζεται σε μεγαλύτερο υψόμετρο και δεν ανέχεται την παρουσία ατόμου του ίδιου είδους στην περιοχή του. Χειμώνα-καλοκαίρι ο Κοκκινολαίμης, ιδρύει επικράτειες, τις οποίες υπερασπίζει σθεναρά από εισβολείς και διεκδικητές, γι’ αυτό και θα ακούσουμε το τραγούδι του όλο το χρόνο. Το παράδοξο είναι ότι το χειμώνα κελαηδά και το θηλυκό, που επιθυμεί κι αυτό να έχει μια επικράτεια δική του! Έτσι, σε κάθε σημείο βλέπουμε μόνο έναν Κοκκινολαίμη, εκτός από την αναπαραγωγική περίοδο. Ο Εθνικός Κήπος, λόγω των ιδανικών συνθηκών του, είναι από τα πρώτα μέρη της Αθήνας που υποδέχονται τους χειμωνιάτικους Κοκκινολαίμηδες. Είναι επίσης από τα ελάχιστα πεδινά μέρη όπου μπορούμε να τους εντοπίσουμε ακόμη και το καλοκαίρι.

Το μικρό ρυάκι με το χιονόνερο ξεσκεπάζει τη γη, για να φανερώσει τροφή για τον Κοκκινολαίμη.

Αν και μικρόσωμος, στο μέγεθος του σπουργιτιού, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητος αφού δε διστάζει να πλησιάσει σε απόσταση αναπνοής τους ανθρώπους. Ειδικά το χειμώνα, διακρίνεται, για την πολύ τολμηρή συμπεριφορά του, που μας επιτρέπει να τον πλησιάσουμε πολύ κοντά! Το λεπτό ράμφος του προδίδει την προτίμηση του στα έντομα, μολονότι τρέφεται και με καρπούς. Ψάχνει για έντομα στο έδαφος ή στέκεται και παραμονεύει σε κάποιο κλαδί, εφορμώντας την κατάλληλη στιγμή για να αρπάξει τη λεία του. Γεννά 4-6 αυγά σε μια καλά κρυμμένη και θολωτή φωλιά, συνήθως μέσα στα δάση. Την επώαση αναλαμβάνει το θηλυκό αλλά η ανατροφή των νεοσσών γίνεται και από τους δύο γονείς. Μερικά αρσενικά είναι…δίγαμα, ζευγαρώνουν δηλαδή με δύο θηλυκά! Φωλιάζει σε τρύπες τοίχων, δέντρων, όχθες, κονσερβοκούτια κ.τ.λ.

Ο φίλος και συνταξιδιώτης, Γιώργος Καραχάλιος εν ώρα υπηρεσίας!

Η αποστολή

Αν μέχρι τώρα φανταζόσαστε αυτά που σας διηγούμαι ως κάποια μεγάλη αποστολή του National Geographic σε κάποιο ορεινό χωριό, έχετε πέσει έξω. Απλά η γυναίκα μου κι εγώ μαζί με τον κουνιάδο μου τον Γιώργο αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε νωρίς για μια βόλτα στη Πάρνηθα, πριν κλείσουν οι δρόμοι από τους υπόλοιπους Αθηναίους, για να φωτογραφήσουμε τους κοκκινολαίμηδες στο χιόνι – κάτι που έχουμε ξανακάνει το προηγούμενο χρόνο, όταν είχε ξαναχιονίσει. Έχουμε φτάσει στο ύψος του τελεφερίκ πριν κλείσει το δρόμο η τροχαία και έτσι συνεχίζουμε την ανηφόρα ανενόχλητοι. Το Lada Niva δεν δείχνει να νοιάζεται για το χιονόνερο και τον πάγο στο δρόμο. Όταν πλέον φτάνουμε στο μυστικό μας μέρος, η θερμοκρασία έξω είναι -4 βαθμούς. Την τελευταία φορά που ένιωσα τέτοιο τσουχτερό κρύο ήταν πριν μερικά χρόνια στην Κατάρα.

Για δυο συνεχόμενα χρόνια στην Αθήνα το χιόνι έπεσε χοντρό.

Έξω από το αμάξι ντυνόμαστε και φορτωνόμαστε τα πράγματα μας. Το σημείο που θέλουμε να πάμε είναι περίπου ένα χιλιόμετρο από δω. Είναι ένα ξέφωτο μέσα στο δάσος, όπου σχηματίζεται ένα ρυάκι κάθε φορά που χιονίζει και μαζεύονται εκεί αρκετά πουλιά και ζώα, επειδή το νερό κρατεί τη γη γυμνή. Άρα βρίσκουν πιο εύκολα τροφή, όπως σκουλήκια, σκαθάρια, χόρτα , σπόρους κι αλλά. Δίπλα από το προσωρινό ρυάκι είναι ένα μεγάλο πεύκο, από τα λίγα σε αυτό το υψόμετρο, και κάτω από αυτό ακουμπάμε τον εξοπλισμό μας. Στήνω μαζί με το Γιώργο τα τρίποδα, καθώς η Τασούλα ετοιμάζει ένα ζεστό καφέ. Ευτυχώς το έδαφος κάτω από το πυκνό φύλλωμα του πεύκου δεν έχει σχηματίσει πάγο και καθαρίζεται εύκολα, αποκαλύπτοντας το «ζεστό» χώμα. Σε συνδυασμό με το καιρό που φαίνεται να καλυτερεύει η παραμονή μας εκεί φαίνεται ότι θα είναι ευχάριστη.

Ο επιθετικός περιεργαζόμενος τον τρελό φωτογράφο

Το πιο άγριο πουλί

Βέβαια μην νομίζετε ότι εδώ ήρθαμε για πικνίκ. Με το Γιώργο παίρνουμε σοβαρά το χόμπι μας και στόχος της αποστολής είναι να προσπαθήσουμε να αποτυπώσουμε τις άγριες διαθέσεις του κοκκινολαίμη. Βλέπετε ο κατά τ’ άλλα γλυκούλης είναι και πολύ εδαφικός, με αποτέλεσμα να μην δέχεται να μοιράζεται την περιοχή του με άλλους κοκκινολαίμηδες. Έχω δει να κάνει επίθεση σε άλλα πουλιά, ακόμη και σε τσίχλα, που είναι πολύ μεγαλύτερη από τον ίδιο. Για ένα τόσο δα μικρό πουλί που τρέφεται με σπόρους και σκουληκάκια, ο κοκκινολαίμης πρέπει να είναι από τα πιο άγρια μικρά πουλιά. Το πουλάκι αυτό έχει πολύ τσαμπουκά, και τέτοια συμπεριφορά που προσωπικά δεν έχω ξαναδεί σε άλλο πουλί, εκτός από κάποια ντοκιμαντέρ με τις μαχόμενες κότες στα παράνομα cock-fights. Όταν ορμάει, επιτίθεται με τεντωμένα πόδια και νύχια και στην κυριολεξία γαντζώνει τον αντίπαλο. Ο θόρυβος από τα τσιρίγματα είναι έντονος και πολλές φορές βλέπεις και πούπουλα να αερίζονται πίσω από τις γρήγορες βουτιές τους. Όταν ο ηττημένος που έχει χάσει και τα περισσότερα πούπουλα αποχωρήσει, τότε ο νικητής στέκεται σε κάποιο ψηλό σημείο κοντά στο έδαφος και μας παρατηρεί. Είναι η στιγμή που παίρνουμε κι εμείς μια γρήγορη ανάσα και συνεχίζουμε να τον ακολουθούμε με το φακό, στην προσπάθεια μας να απαθανατίσουμε κάποιες καλές πόζες. Τα αποτελέσματα της αποστολής μπορεί να μην ήταν τα αναμενόμενα, όμως είμαι ευχαριστημένος, έστω και με τη μια θολή εικόνα που μου χάρισαν.

Εικόνα 6: Και η εικόνα για την οποία σηκώθηκα τόσο νωρίς εκείνο το κρύο πρωινό.

Η Πάρνηθα

Τα χιόνια δεν κράτησαν πολύ και όταν ξανανέβηκα στη Πάρνηθα το τοπίο είχε πάρει πάλι την παλιά γνώριμη φορεσιά της. Πήγαμε στο πεύκο αλλά οι κοκκινολαίμηδες δεν πλησίαζαν όσο συχνά θα θέλαμε. Οπότε συνεχίσαμε μέσα στο δάσος μήπως και βρούμε τίποτα άλλο να φωτογραφήσουμε. Για όσους δεν το ξέρουν η Πάρνηθα είναι γεμάτη ζωή και είναι κρίμα που οι περισσότεροι Αθηναίοι έχουν την λανθασμένη εντύπωση για το αντίθετο. Στην πλούσια και ποικίλη πανίδα της περιοχής περιλαμβάνονται είκοσι εννέα είδη θηλαστικών, όπως ελάφια, λαγοί, αλεπούδες, ασβοί, κουνάβια, τσακάλια, σκίουροι, σκαντζόχοιροι κ.α. και περίπου εκατόν είκοσι είδη πτηνών, ενδημικών της Ελλάδας και αποδημητικών, πολλά από τα οποία είναι αρπακτικά και φωλιάζουν στην Πάρνηθα, όπως γύπες, μπούφοι, κουκουβάγιες, σαΐνια, γεράκια, φιδαετοί, χρυσαετοί, μπεκάτσες, πετροπέρδικες, κοτσύφια, γερακότσιχλες, κοράκια, τσαλαπετεινοί, σπίνοι, καρδερίνες, αηδόνια κ.α.

Το ελάφι της Πάρνηθας (Cervus elaphus)

Η Πάρνηθα είναι το μοναδικό βουνό της Ελλάδας στο οποίο υπάρχουν ελάφια του είδους Cervus elaphus που στο παρελθόν ήταν εξαπλωμένο σ' όλη τη χώρα. Η Πάρνηθα, σε αντίθεση με τα άλλα βουνά της Αττικής, είναι σχεδόν στο σύνολό της δασωμένη. Η χλωρίδα της είναι από τις πλουσιότερες που υπάρχουν στη χώρα μας. Είναι γνωστά 818 είδη φυτών, δηλαδή, το 1/6 περίπου του συνολικού αριθμού των φυτικών ειδών της Ελλάδας. Τα πιο σπάνια από αυτά είναι : ο κόκκινος κρίνος, 4 είδη τουλίπας και η άσπρη πεόνια.

Κόκκινη Αλεπού (Vulpes vulpes)

Εκτός από τα ελάφια, αυτά που έχω δει συχνά είναι οι αλεπούδες. Πιστεύω ότι ο πληθυσμός τους είναι αρκετά μεγάλος, παρότι οι περισσότεροι δεν τις έχουν δει. Είναι περισσότερο νυχτόβια ζώα , όμως νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα αυξάνονται οι πιθανότητες να τις δούμε, καθώς εκείνες τις ώρες είναι πιο δραστήριες. Επίσης, μια βόλτα στο δάσος μπορεί να ανακαλύψει στο έμπειρο μάτι πολλές αλεπότρυπες, όπως και λαγότρυπες. Οπότε, αν φέτος δεν μπορέσετε να κανονίσετε κάποιο ταξίδι εκτός Αθήνας, τότε σας συνιστώ μια βόλτα ή μια πεζοπορία στην Πάρνηθα. Όμως για να τη δείτε καλύτερα, προμηθευτείτε έναν καλό χάρτη και ακολουθήστε κάποια από τις πολλές διαδρομές.

Αν πάτε βόλτα στο παλιό φρούριο της φυλής το ηλιοβασίλεμα, στην επιστροφή είναι σίγουρο ότι θα βρείτε στο δρόμο μια αλεπού. Προσοχή λοιπόν για την άγρια πανίδα μας στους δρόμους, όταν ταξιδεύετε.